Total Pageviews

Auto Drivers Now Turn ‘Divine Couriers’

Syed Hamid Mohsin (in blazer)ChairmanSalaam Centre with auto drivers.
Salaam Centre launches unique scheme to gift copies of Quran and other Islamic literature through 50 autorickshaws in Bangalore
Shoaib Shaikh | KMNN

Bangalore. July 26,2012. Autorickshaw drivers in Bangalore do not enjoy the best of reputation. People rather detest them for their behaviour bordering on arrogance and a lack of concern for the hapless commuters.
Which is why even a small act of virtue such as polite conduct by auto drivers makes the news. But wait here’s an example which would surely make you change your opinion about auto drivers.

Salaam Centre, a City-based NGO known for its ‘Quran For All’ programme has launched a unique scheme to introduce Allah’s message and the life of Prophet Muhammad (PBUH) to non-Muslims.
In the past the NGO distributed free copies of the Quran at High Court of Karnataka as well as at courts in RamanagarBelgaumHubli-Dharwad. Copies of the Quran were also distributed  at State police headquarters State intelligence headquarters and police commissionerate Bangalore.

After a successful campaign through outdoor hoardings and participation in various book fairs including the International Book Fair at DelhiSalaam Centre has now set out on a mission which should certainly be praised for its creativity. The NGO is using auto drivers as a liaison to spread the word of Allah to non-Muslims.

THE ‘DIVINE COURIER’: Nisar Ahmed poses with the box containing Islamic literature in his autorickshaw.
To begin with it has fixed scientifically designed metallic boxes right behind the driver’s seat in 50 autos. These boxes contain leaflets on such topics as the Oneness of Allah (Tawhid)introduction to the life story of Prophet Muhammad (saws) (Seerah)Life After Death (Akhirah)HijabIslam and terrorism ,etc. A book on removing common misconceptions about Islam is also provided. The topics of literature keep changing every month.
Passengers are encouraged to pick the leaflets during travel. Syed Hamid MohsinChairmanSalaam Centre says the response has been “amazing”. “We are tempted to believe that it’s a simple yet affective way of removing misconceptions about Islam and bringing Muslims and followers of others religions closer” Mr. Mohsin said.
Passengers who show interest in reading more on Islam are given a Quran gift box that contains a copy of the Holy Quran‘Follow me’ – a biography of Prophet Muhammed (s)and another book on Islam. The gift box is delivered to their address after they fill a simple form.
The scheme was formally launched by Mr. Mohsin at the Richmond Road branch of Salaam Centre on July 22. “The Indian society is in desperate need of a communication between the two communities. Non-Muslims are eager to know about Islam and the life of Prophet Muhammed (saws)” he explained.

At the launch programmeSalaam Centre also screened a documentary on the response of non-Muslims recorded at various ‘Quran for All’ pavilions.

Nissar Ahmed, an auto driver from D.J. Halli was the first to support the initiative. His friends soon joined. Their spirit is commendable. Mr. Ahmed already boasts of an award. The Commissioner of Bangalore City police presented him the award of the most honest auto driver.
Mr. Ahmed lost his father while his mission was in progress. But he didn’t lose sight of his objective according to Akbar Ali President and CEOmPower. 

Syed Hamid Mohsin Chairman Salaam Centre addresses auto drivers at a training programme in Bangalore.
One dayMr. Ahmed was with Mr. Akbar busy in this mission. They finished the work at 10.30 pm. The next morning Mr. Akbar found him in the graveyard. He learnt only to his surprise that Mr. Ahmed’s father died at 7.30 PM the previous day when they were at work! Mr. Ahmed knew the fact but preferred Allah’s work to his father’s funeral. He reached his house only after the work was completed. “We all need to salute him for his commitment to Allah’s cause” Mr. Akbar said. “It was time we compared our commitment with his. Dawah requires sincerity dedication and devotion of the highest order.”

Khader Basha is another auto driver who has wholeheartedly supported the endeavour. He says the initiative is benefitting him more than his passengers. “It has actually helped me to be upright in my daily life. Now many a time I feel ashamed to fleece customers” he said.
These ‘divine couriers’ have many interesting anecdotes to narrate. Hafiz Mohammed Sadiq another driver recalls a Hindu priest once boarded his three-wheeler. During the travel he read the pamphlets and was impressed. “Today I happened to take an auto as my car broke down. I am amazed by the way you are spreading the message of Islam” he remarked and sought a copy of the Kannada translation of the Quran.

Mr. Basha has a similar story to narrate. A man boarded his auto from Hebbal to be dropped to a far-off place. He also picked many leaflets during the travel and quickly glanced at them. He evinced interest in reading more. He had a few questions for Mr. Basha and asked him if he could deliver a copy of the Quran.

Mr. Basha was more than happy to oblige him the very next day. When he reached the man’s househe was offered Rs. 1000 which he declined. “Sirlet me take the reward in the Hereafter.” The man was stunned by Mr. Basha’s reply. “My only request to you is to read and understand it and convey its message to your family and friends. I’ll be more delighted if you introduce this Quran to your friends and give me an opportunity to gift a copy to them as well” Mr. Basha told him.
Mr. Ahmed was once followed by a police patrol vehicle and had to stop his three-wheeler at Vellara Junction. A thousand worries struck him. He went up to the policeman in the patrol vehicle and asked about the matter. The policeman replied. “Nothing. I just wanted a copy of ‘Tappukalpanegalu’ (a book on misconceptions about Islam). I had once seen it while on VIP duty. I’ve since then been looking for it. When I saw the book in your autoI started following you.”

The efforts of these auto drivers and Salaam Centre should be emulated all over the State. Other Muslim NGOs can also adopt this simple yet effective way of introducing Islam to non-Muslims.

As received by e-mail.

An Offensive Film? The Prophetic Action Plan


By Mohannad Hakeem

Friday, 14 September 2012 00:00
Protests in Yemen in front of the US embassy
In the light of the recent movie that was spread, insulting the prophet (peace and blessings be upon him) and Islam, and after some Muslims added to the insult and proved their opponents' accusations, I tend to ask myself a simple yet fundamental question:
What would he have done in a similar situation?
Did he face a similar situation, to begin with?
Of course he did, the Prophet (peace and blessings be upon him) faced a lot of difficulties and hardships during his life, and defamation and insults. After a quick review of these incidents, we can come up with an action plan of six steps:

Step 1: Take it easy! "They are talking about someone else"
Read Also:
·         The Prophet’s Patience
·         Muhammad: A Mercy for All
Umm Jameel bint Harb, the wife of Abu Lahab, who is mentioned in the Qur'an (Al-Masad 111:4-5), made up some verses of poetry to defame the Prophet by changing his name to "Mothammam" (i.e. the insulted one) as opposed to "Muhammad" (i.e. the praised one). She said verses like:
We disobey "Mothammam",
And refuse his matter,
And reject his religion.
Poetry at that time was THE media, these verses were spread everywhere, repeated by kids and by travelers in the deserts, so it had a huge effect. Umm Jameel's short poem made some companions sad, angry, and helpless, especially in the early days of Islam when they were weak. Here comes the great attitude of the praised one, peace and blessings on him, whom I sacrifice my family and my soul for. He told the companions:
Isn't it amazing how Allah is protecting me from the Quraish's insults? They are cursing and swearing at "Mothammam", and I am "Muhammad"!(Al-Bukhari) 
The first step in answering or reacting to any insult against our Prophet, to any act of burning the Qur'an by a bigot, to any tweet or to any YouTube comment is to take it easy, rationalize the situation, don't let your anger lead your steps. In a beautiful hadith, the Prophet (peace and blessings be upon him) redefines strength:
The strong is not the one who overcomes people by use of his physical strength; rather he is the one who controls himself while in anger. (Al-Bukhari)

Step 2: Find the "Oprah Winfrey" of your time
I envy Hassaan for his role in supporting Islam through his media and art work.
After you take it easy, rationalize your steps and prepare a counter attack, using the same resources of the bigots, the same media outlet. The Prophet (peace and blessings be upon him)  used poetry in his long campaign of spreading Islam and answering these insults. Hassan ibn Thabet was one of those poets (media figures) who can be considered the Oprah Winfrey of his time. He was wealthy, his words were heard, and his verses reached many places and knocked many doors in the Arab community that adored poetry. His style was unique in defending Islam and the Prophet, while attacking Quraish (the main tribe in Makkah that was opposing the Muslims and leading the pagans) in their ego; Instead of attacking their beliefs in being idol worshippers (which is something they were proud of), he used to remind them about their lost battles, their weak points in terms of lineage, and other known sources of dishonor. The Prophet (peace and blessings be upon him) had many statements andahadith that showed gratitude to Hassaan and his poetry:
Oh Allah, give him (Hassan ) the support of the holy spirit (Angel Gabriel)(Muslim)
Reply on their defamation, because it is tougher on them than arrows (Muslim) 
(Got the hint from the Prophet? Your poetry is more effective than missiles, arrows, and bombing embassies!!)
Whenever I read these ahadith, I envy Hassaan for his role in supporting Islam through his media and art work. I ask myself: where is the Hassaan ibn Thabet of our time? Who is the lucky person who will receive a copy of Hassan's supplication, through a video, an article, or a well-presented argument?

Step 3: Win the hearts
{Let them pardon and forgive. Do you not love that Allah should forgive you?} (An-Nur 24:22)
One of the biggest insults one can get in the early Arabian community was that related to his honor and reputation, insulting or questioning the chastity of one's wife or daughter. During the incident of Al-Ifk (slander), some Jews and hypocrites spread rumors about `A'ishah (may Allah be pleased with her), the beloved wife of the Prophet and the daughter of Abu Bakr (may Allah be pleased with him). Let me put that into perspective: some Arabs used to bury their baby daughters alive in order to "protect their honor" even before their daughters get to think about doing anything bad. After 30 days of spreading the rumors, the Qur'an was revealed to show the innocence of `A'ishah and warn those who participated in it. But among these verses of Surat An-Nur, a very special (and a very difficult) command was given to Abu Bakr:
{And let not those among you who are blessed with graces and wealth swear not to give any sort of help to their relatives, the poor, and those who left their homes for Allah's Cause. Let them pardon and forgive. Do you not love that Allah should forgive you? And Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful.} (An-Nur 24:22) 
What happened is that one of the companions who was carried away in these rumors was Mustah ibn Athathah, who was a close family member to Abu Bakr and used to get financial support from him. After the incident, Abu Bakr made an oath that he will never pay Mustah a penny! But the great Qur'an and the magnificent teachings of Muhammad (peace and blessings be upon him) go beyond reactions and revenges; it aims at winning the hearts, at spreading love and forgiveness especially with those who wronged us! Allah ordered Abu Bakr to break his oath, and forgive Mustah, if he wants the forgiveness of Allah.
Contrary to what the movie and those behind it were trying to promote: Islam IS the religion of forgiveness, love, and mercy, so please don't help them by showing a different image of this GREAT deen!

Step 4: Don't support their marketing campaign, for FREE!
The ease of communication through social media outlets (facebook, twitter, etc…) in addition to other video websites (such as youtube) places a huge responsibility on its users, Muslims and non-Muslims. Any post or tweet can reach millions; any movie – regardless of the quality and the value of it – can cause irreversible damages. The Prophet (peace and blessings be upon him) said: "It is enough lying for a man to speak of everything that he hears." (Muslim) 
In this regard, PLEASE don't share anything that comes in hand, don't post or forward it! While I don't have statistics in hand, I can confirm that the Muslims are being the best advertisers and promoters for such movies (and for free), simply by either sharing the movie or by reacting offensively to it. Allah describes the slaves of the Most Merciful (`Ibadu Ar-Rahman):
{and when the foolish address them (with bad words) they reply back with mild words of gentleness.}(Al-Furqan 25:63)

Step 5: Patience + Taqwa
One of my friends on facebook commented: "I don't understand why people make such films; why do they feel that they need to attack all that is sacred to others! Why do they enjoy spreading fitnah? What evil motivates such people?"
While I strongly agree with my friend, we have to realize that this sick mentality existed and will always exist. Allah told us in Surat Aal-`Imran:
{You shall certainly be tried and tested in your wealth and properties and in your personal selves, and you shall certainly hear much that will grieve you from those who received the Scripture before you (Jews and Christians) and from those who ascribe partners to Allah, but if you persevere patiently, and have Taqwa (consciousness about Allah) then that is indeed a matter requiring strong resolve.} (Aal-`Imran 3:186) 
While patience is more of a passive act that requires NOT doing a certain behavior,Taqwa is a proactive term; Taqwa is to react (or even act) while being conscious about Allah; Taqwa is to reply, defend, post, tweet, and even demonstrate, but while being watchful for what you do and being considerate for the consequences of your actions.

Step 6: Don't Do NOTHING
Don't do NOTHING!
While we condemn all the acts of violence that are made under the name of Islam and under the excuse of defending the Prophet (peace and blessings be upon him), I consider that our biggest problem is the silent majority of Muslims who simply do nothing in response to these insults. To those I say: Don't do NOTHING! Don't be the passive apologetic Muslim who watches the news, frowns at the mistakes of ignorant Muslims and Non-Muslim haters, and then goes back to their sleepy life without any contribution to the world around them. In the words of Albert Einstein:
The world is a dangerous place to live; not because of the people who are evil, but because of the people who don't do anything about it.
The problem is not because we have extremists on both sides (among Muslims, and among non-Muslims); the disaster is that the silent majority on both sides is being passive, it is OUR responsibility to step up, open branches for dialogue and healthy debates, post smart comments online that promote the real image of Islam (Please, no foul language!). You can also start action by SHARING this article and other related pieces with your family and friends, and spread the awareness.  It is about time that we show the world our great deen and at the same time set the clear limit between freedom of speech from one end, and respect for the faith of 1.6 billion human beings on this earth from the other end.

'യാ അല്ലാഹ് ' അറബി സംഗീതാവിഷ്‌ക്കാരത്തില്‍ ദാമോദരന്‍ മാഷ്

നീര്‍മാതളത്തിന്റെ സുഗന്ധം മലയാളത്തിന് ബാക്കിയാക്കി മൂന്നാണ്ടുകള്‍ക്ക് മുമ്പ് ഓര്‍മയിലേക്ക് മറഞ്ഞ കമലാ സുരയ്യയുടെ 'യാ അല്ലാഹ്' എന്ന മലയാള കവിതയുടെ അറബി പതിപ്പിന്റെ സംഗീതാവിഷ്‌ക്കാരത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലാണ് സംഗീത സംവിധായകന്‍ മങ്കട ദാമോദരന്‍ മാഷ്. പ്രിയപ്പെട്ട കഥാകാരിയുടെ വിയോഗത്തിന്റെ മൂന്നാം വാര്‍ഷികത്തില്‍ ചരിത്ര പൂര്‍ത്തീകരണത്തിന്റെ തിരക്കിലാണ് ദാമോദരന്‍ മാഷ്.
ഖുര്‍ആന്‍ കവിതാവിഷ്‌ക്കാരമായ 'അമൃതവാണി'ക്കും അറബി കവി ഹാഷിം രിഫാഇയുടെ വരികള്‍ക്കും സംഗീതത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂട്ട് ഒരുക്കിയ മാഷിന് നാല് പതിറ്റാണ്ട് കാലത്തെ സംഗീത ജീവിതത്തിലെ വേറിട്ട അനുഭവമായിട്ടാണ് 'യാ അല്ലാഹി'നെ കാണുന്നത്. അറബി മൊഴിയിലുള്ള ദൈവ പ്രണയത്തെ കുറിച്ചുള്ള വരികള്‍ക്കാണ് കര്‍ണാടിക്ക് സംഗീതത്തിന്റെ ചേരുവ ചേര്‍ക്കുന്നത്.
ഖുര്‍ആന്റെ വരികള്‍ സംഗീതത്തിലൂടെ ക്ഷേത്രനടകളില്‍ വരെ ആലപിച്ച് മതമൈത്രിക്ക് വേറിട്ട സന്ദേശം നല്കിയ ദാമോദരന്‍ മാഷുടെ ശിഷ്യ ഹന്ന യാസിറാണ് 'യാ അല്ലാഹ്'വിന്റെ വരികള്‍ക്കൊപ്പവും യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.
എസ് എസ് എല്‍ സി പരീക്ഷയില്‍ മുഴുവന്‍ വിഷയത്തിലും എ പ്ലസ് നേടിയ ഹന്ന യാസിറിന്റെ പഠനത്തിരക്കുകള്‍ കാരണമാണ് സംഗീതാവിഷ്‌ക്കാരം പൂര്‍ത്തിയാക്കുവാന്‍ സമയമെടുക്കുന്നത്.
തിരൂര്‍ക്കാട് എ എം ഹൈസ്‌കൂളില്‍ മുപ്പത് വര്‍ഷം സംഗീത അധ്യാപകനായി വിരമിച്ചതിന് ശേഷം സംഗീത രംഗത്ത് തിളങ്ങി നില്‍ക്കുന്ന ആയിരത്തിലധികം ശിഷ്യരെ വാര്‍ത്തെടുക്കുകയുണ്ടായി മാഷ്. ഗാനങ്ങള്‍, നൃത്തനാടകം, സിനിമ, ടെലിഫിലിം, ആല്‍ബം, ഭക്തിഗാനങ്ങള്‍ എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ ആയിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങള്‍ക്ക് സംഗീതം നല്കിയിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം.
പാലക്കാട് ഗവണ്‍മെന്റ് സംഗീത കോളെജില്‍ നിന്ന് ചെന്നൈയിലെ കെ ആര്‍ കേദാരനാഥ അയ്യരുടെ ശിഷ്യനായിട്ടാണ് സംഗീത ലോകത്തേക്ക് കാലെടുത്തു വെച്ചത്. സ്‌കൂള്‍ കലോത്സവ വേദികളില്‍ വിധി കര്‍ത്താവായി വരാറുള്ള ഈ 62കാരന്‍ മങ്കട കോവിലകത്തോട് ചേര്‍ന്നുള്ള അന്തരിച്ച മങ്കട രവിവര്‍മ്മ തമ്പുരാന്റെ പഴയ വിശ്രമ മുറിയിലാണ് 'തംബുരു' എന്ന പേരിലുള്ള സംഗീത വിദ്യാലയം നടത്തി വരുന്നത്.
മുസ്‌ലിം സമുദായത്തിലെ കുട്ടികളെ കര്‍ണാടക സംഗീതം അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നതിലുള്ള ഉദ്യമം വിജയിച്ച ചാരിതാര്‍ഥ്യത്തിലാണ് മാഷ്. പഠനം പൂര്‍ത്തീകരിച്ച് പോവുന്ന വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ നല്‍കുന്ന ഗുരുദക്ഷിണ മാത്രമാണ് ഈ റിട്ടയേര്‍ഡ് അധ്യാപകന്റെ ഉപജീവന മാര്‍ഗ്ഗം. മങ്കട കോവിലകം റോഡിലെ ചെറിയ വീട്ടിലാണ് സംഗീത കുടുംബം താമസിക്കുന്നത്. ഗായിക ബേബി വല്‍സലയാണ് ഭാര്യ. അബൂദാബിയില്‍ സംഗീത അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുന്ന ശ്യാം മങ്കട, സംഗീത വിദ്യാര്‍ഥിനി ശ്യാമ മങ്കട എന്നിവരാണ് മക്കള്‍. ബാലസാഹിത്യകാരന്‍ വി എം കൊച്ചുണ്ണി മാഷ് സഹോദരനാണ്.

Seek Paradise (Jannath)

When Mu'min will enter into Jannah, it will be announced

1.   You will remain healthy forever, disease will never come.

2.   You will remain alive for ever, death will never come.

3.   You will remain in bounties which will never be finished.

Jannat is made with

Bricks of
Gold and Silver.
Its cement is of perfumed
Its chips are pearls and
Its sand is

There are eight doors ofJannah. These are eight grades of Jannat

1.   Jannatul Mava

2.   Darul Maqaam

3.   Darul Salaam

4.   Darul Khuld

5.   Jannat-ul-Adan

6.   Jannat-ul-Naeem

7.   Jannat-ul-Kasif


Food of Jannah

They will eat foods and fruits continuously up to 40 years.
Every bowl will have a new taste.
They will take eructation which will digest the food and there will be perfumed sweating for the digestion of water.

There will be no urine and stool.

Place Name

There will be gardens in Jannah.
Every garden will have the length of about 100 year's journey.
The shadow of these gardens will be very dense.
Their plants will be free of thorns.
The size of their leaves will be equal to ears of elephants.
Their fruits will be hanging in rows.

Jannatul Mava is in the lowest,

Jannat-ul-Adan is the middle &
Jannat-ul- Firdous is on the highest.

Those who love each other
for the sake of Allah will get a pillar of Yaqoot,
On which there will be seventy thousand (70,000) rooms.

These will shine for the residents of Jannah as the sun shines for the residents of Duniya.

There will be rooms in Jannah in such a way that every room will have seventy thousand (70,000)
dinning sheets.
On every dinning sheet 70,000 types of foods will be served.

For their service 80,000 young boys will be moving around looking like beautiful scattered pearls.

One bunch of dates will be equal to the length of 12 arms.
The size of a date will be equal to the big pitcher.
These will be whiter than milk, sweeter than honey and softer than butter and free
Of seeds.
The stem of these plants will be made up of gold and silver.
There will also be gardens of grapes. The bunches of grapes will be very big.

The size of a single grape will be equal to a big pitcher.

Someone asked, ya Rasulullah (Sallalahu alaihi wasallam):
will it be sufficient for me and my family. It was answered, it will be
sufficient for you and your whole tribe.

The Dresses of Jannat

The dress of Jannah will be very beautiful.

One will wear 70 dresses at a time.
These will be very fine, delicate, weightless, having different colors.
These dresses will be so fine that the body even the heart will be visible.
And the waves of love in the hearts will also be visible.
These dresses will never become old, never be dirty and will never tear.

There will be four canals in every Jannah.

2.   Milk

3.   Honey

4.   Sharabun Tahoora.

There will also be three fountains in  Jannah:

1.   Kafoor

2.   Zanjabeel

3.   Tasneem

Qualities of People of Jannah

In Jannah, height of every Mo 'min, will be equal to the height of

Hazrat Adam (Alaihissalaam) 60 arms (90 feet).
Beauty will be like that of Hazrat Yousuf (Alaihissalaam)
Age of youth will be like that of Hazrat Esa (Alaihissalaam) 30-33 years).
Sweetness of voice will be like that of Hazrat Dawud (Alaihissalaam) .
Tolerance will be like that of Hazrat Yaqoob (Alaihissalaam)
Patience will be like that of Hazrat Ayyub (Alaihissalaam. )
Habits will be like that of Sayyaduna Muhammad (Sallalahu alaihi wasallam)

If a person makes Du'a for Jannah three times,
Jannah requests Allah that O, Allah; make his entry into Jannah.
And if a person makes Du'a for safety from Jahannum three times,
The Jahannnum requests Allah that, O, Allah; save him from Jahannum.

Please pass on and may Allah grant the entire Ummah of Nabi sallalahu alayhi wasallam Jannat ul Firdous Ameen!

Every good act is charity

May Allah Forgive our sins...Ameen
Remember the Prophet PBUH said if u have knowledge pass it on
Even if it is just one verse. So Forward this message and help us in our
Mission to keep the Muslim Youth on the right path, ISLAM.

ബെര്‍ലിനില്‍നിന്നും മക്കയിലേക്ക്‌ : മുഹമ്മദ്‌ അസദിന്റെ ജീവിതയാത്ര

1920കളില്‍ ബെര്‍ലിനില്‍, വേര്‍തിരിയുന്ന രണ്ടു റോഡുകള്‍: ഒന്ന്‌ ഒരുപാടു പേര്‍ സഞ്ചരിച്ച പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള വഴി. മറ്റേത്‌ കിഴക്കോട്ടുള്ള, കുറച്ചുപേര്‍ മാത്രം യാത്ര ചെയ്‌തിട്ടുള്ള വഴി. ബൈബിളും തല്‍മൂദും നന്നായി പഠിച്ച യൂറോപ്യന്‍ സംസ്‌കാരത്തില്‍ ആഴത്തില്‍ വേരുകളുള്ള, അനുഗൃഹീത എഴുത്തുകാരനും സഞ്ചാരിയും ഭാഷാപണ്ഡിതനുമായ ലിയോപോള്‍ഡ്‌ വെയ്‌സ്‌ കിഴക്കോട്ടുള്ള, മക്കയിലേക്കു പോകുന്ന റോഡിലൂടെ യാത്ര തിരിച്ചു. മുഹമ്മദ്‌ അസദായി ആ റോഡിലൂടെ യാത്രചെയ്‌ത അദ്ദേഹം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍, ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഭാഷയിലുള്ള മികവുറ്റ തന്റെ രചനകളിലൂടെ പ്രമുഖ മുസ്‌ലിം പണ്ഡിതനും ചിന്തകനുമായി അറിയപ്പെട്ടു.
പാശ്ചാത്യ ലോകത്തെ ബെര്‍ലിനില്‍ നിന്നും ഒരു പുതിയ ആത്മീയ ജീവിതത്തില്‍ എത്തിപ്പെട്ട കഥ അസദിന്റെ തന്നെ വാക്കുകളില്‍ ``എല്ലാത്തിലുമുപരിയായി അത്‌ സ്‌നേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. പലതും ഉള്‍പ്പെടുന്നതാണ്‌ സ്‌നേഹം. നമ്മുടെ ആഗ്രഹങ്ങളും ഏകാന്തതയും നമ്മുടെ ഉന്നതലക്ഷ്യങ്ങളും നമ്മുടെ പരിമിതികളും നമ്മുടെ കഴിവുകളും ദൗര്‍ബല്യങ്ങളും. അതുപോലെ എന്റെ കാര്യത്തില്‍ സ്‌നേഹമായിരുന്നു. കൊള്ളക്കാരന്‍ ഒരു വീട്ടില്‍ രാത്രിയില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെയാണ്‌ ഇസ്‌ലാം എന്നിലേക്കെത്തിയത്‌. എന്നാല്‍ കൊള്ളക്കാരനില്‍ നിന്നും ഭിന്നമായി എന്റെ നന്മക്കായാണ്‌ ഇസ്‌ലാം എത്തിയത്‌.''
അന്ന്‌ ഓസ്‌ട്രിയന്‍ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന, ഇപ്പോള്‍ പോളണ്ടിന്റെ ഭാഗമായ ല്‌വോവ്‌ നഗരത്തില്‍ (ജര്‍മന്‍ ഭാഷയില്‍ ലെംബെര്‍ഗ്‌) 1900 ജൂലൈയിലാണ്‌ ലിയോപോള്‍ഡ്‌ വെയ്‌സ്‌ ജനിച്ചത്‌. പരമ്പരാഗത ജൂത പുരോഹിത കുടുംബത്തില്‍, ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ മകനായായിരുന്നു ജനനം. കുടുംബത്തിന്റെ ജൂത പുരോഹി ത പാരമ്പര്യം നിലനിര്‍ത്താനാവുംവിധം തികഞ്ഞ മതവിദ്യാഭ്യാസം വെയ്‌സിന്‌ ലഭിച്ചിരു ന്നു. ചെറുപ്പത്തില്‍ തന്നെ ഹീബ്രുഭാഷയും അരാമ്യഭാഷയും വശമാക്കിയിരുന്നു. മൂലഭാഷയില്‍ തന്നെ പഴയ നിയമവും തല്‍മൂദിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളായ മിഷ്‌നയും ഗെമാറയും പഠിച്ചിരുന്നു. ബൈബിളിന്റെ വ്യാഖ്യാനമായ തര്‍ഗമും അസദ്‌ ആഴത്തില്‍ പഠിച്ചിരുന്നു.
കുടുംബം വിയന്നയിലേക്ക്‌ താമസം മാറിയതിനു ശേഷം പതിനാലുകാരനായ വെയ്‌സ്‌ സ്‌കൂള്‍ പഠനമുപേക്ഷിച്ച്‌ ഒന്നാംലോക മഹായുദ്ധത്തില്‍ പങ്കെടുത്തിരുന്ന ഓസ്‌ട്രിയയുടെ പട്ടാളത്തില്‍ ചേരാന്‍ ഒരു വിഫലശ്രമം നടത്തി. എന്നാല്‍ വൈകാതെ തന്നെ ഓസ്‌ട്രിയ ന്‍ സാമ്രാജ്യവും അതോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പട്ടാളജീവിത സ്വപ്‌നങ്ങളും തകര്‍ന്നു.
ഒന്നാംലോക മഹായുദ്ധാനന്തരം അദ്ദേഹം വിയന്ന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയില്‍ ചേര്‍ന്നു. തൃപ്‌തിവരാതെ പിന്നീട്‌ അതുപേക്ഷിച്ചു. അക്കാലത്ത്‌ സാംസ്‌കാരികമായും ബൗദ്ധികമായും വളരെ ഉയര്‍ന്ന നിലവാരം പുലര്‍ത്തിയ യൂറോപ്യന്‍ നഗരങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു വിയന്ന. തത്വചിന്ത, ഭാഷ, മനശ്ശാസ്‌ത്രം എന്നീ മേഖലകളില്‍ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ ചിന്തകള്‍ അവിടെ മൊട്ടിട്ടിരുന്നു. അവിടത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ മാത്രമല്ല, പ്രമുഖ കഫേകളില്‍ പോലും മനോവിശകലനം, ഭാഷാവിശകലനം, വാക്കുകളുടെ അര്‍ഥവികാസത്തെ സംബന്ധിച്ച ശാസ്‌ത്രം (semantics), ലോജിക്കല്‍ പോസിറ്റീവിസം എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ ചൂടേറിയ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടന്നിരുന്നു. സിഗ്‌മണ്ട്‌ ഫോയിഡിന്റെയും ആല്‍ഫ്രഡ്‌ അഡ്‌ലര്‍, ലഡ്‌വിഗ്‌ വിറ്റ്‌ഗെന്‍സ്റ്റീന്‍ എന്നിവരുടെയും വേറിട്ട ശബ്‌ദങ്ങള്‍ ലോകാന്തരീക്ഷത്തില്‍ മുഴങ്ങിക്കേട്ട നാളുകളായിരുന്നു അത്‌. ചൂടേറിയ പല ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കും വെയ്‌സ്‌ സാക്ഷിയായി. പ്രതിഭാധനരുടെ ചിന്തകളിലെ തനിമ അദ്ദേഹത്തില്‍ മതിപ്പുളവാക്കിയെങ്കിലും അവരുടെ പ്രധാന തീര്‍പ്പുകള്‍ക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തെ തൃപ്‌തിപ്പെടുത്താനായില്ല.
1920ല്‍ വെയ്‌സ്‌ വിയന്ന ഉപേക്ഷിച്ചു. മധ്യയൂറോപ്പിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്‌ യാത്രാമധ്യേ ചെറിയ പല ജോലികളും ചെയ്‌ത്‌ ബെര്‍ലിനില്‍ എത്തിച്ചേര്‍ന്നു. അവിടെ ഒരു വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സിയില്‍ ജോലി ചെയ്‌തുകൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഒരു സ്‌കൂപ്പ്‌ പ്രശസ്‌തനാക്കി. സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയനു വേണ്ടി രഹസ്യമായി സഹായമഭ്യര്‍ഥിച്ചുകൊണ്ട്‌ പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരനായിരുന്ന മാക്‌സിം ഗോര്‍ക്കിയുടെ ഭാര്യ ബെര്‍ലിനിലെത്തിയത്‌ അദ്ദേഹം റിപ്പോര്‍ട്ട്‌ ചെയ്‌തു.
ആ തലമുറയിലെ പലരെയും പോലെ വെയ്‌സും ഒരു അജ്ഞേയവാദിയായി മാറി. അദ്ദേഹം തന്റെ ജൂതമതവുമായി ബന്ധെപ്പട്ട ചിന്തകളില്‍ നിന്നും അകന്നു. ജറൂസലമിലുള്ള തന്റെ അമ്മാവനെ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നതിനായി യൂറോപ്പില്‍ നിന്നും 1922ല്‍ വെയ്‌സ്‌ മിഡ്‌ല്‍ ഈസ്റ്റിലേക്കു യാത്ര തിരിച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം അറബികളെ അറിയാനും ഇഷ്‌ടപ്പെടാനും തുടങ്ങി. ഇസ്‌ലാം അറബികളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തില്‍ ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം - ആത്മീയമായ കരുത്ത്‌, മനസ്സമാധാനം, ജീവിതാസ്‌തിത്വത്തിന്‌ നല്‌കിയ അര്‍ഥം - വെയ്‌സിനെ വിസ്‌മയിപ്പിച്ചു.
ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ വയസ്സില്‍ വെയ്‌സ്‌ ജര്‍മനിയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും മികച്ച പത്രങ്ങളിലൊന്നായ ഫ്രാങ്ക്‌ഫര്‍ട്ടര്‍ സേത്തൂങ്ങിന്റെ കറസ്‌പോണ്ടന്റായി. പത്രപ്രവര്‍ത്തകനെന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹം ഒരുപാട്‌ യാത്രകള്‍ ചെയ്‌തു. സാധാരണക്കാരുമായി ഇടപഴകി. മുസ്‌ലിം ബുദ്ധിജീവികളുമായും ഫലസ്‌തീന്‍, ഈജിപ്‌ത്‌, ട്രാന്‍സ്‌ ജോര്‍ദാന്‍, സിറിയ, ഇറാഖ്‌, ഇറാന്‍, അഫ്‌ഗാനിസ്‌താന്‍ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ തലവന്മാരുമായും നേരില്‍ സംബന്ധിച്ചു.
തന്റെ യാത്രകളിലൂടെയും ഖുര്‍ആന്‍, ഹദീസ്‌, ചരിത്രം എന്നിവയുടെ പഠനത്തിലൂടെയും വെയ്‌സിന്റെ ഇസ്‌ലാമിനോടുള്ള താല്‌പര്യം വര്‍ധിച്ചു. തന്റെ ആകാംക്ഷ പര്യവേഷണത്തിന്‌ പ്രചോദനമായെങ്കിലും ആത്മീയതയുടെ ശൂന്യത, അവ്യക്തത, പ്രതീക്ഷയില്ലായ്‌മയുടെ ആധിക്യം എന്നിവയില്‍ നിന്ന്‌ അദ്ദേഹം അപ്പോഴും മോചനം കൊതിച്ചു. ദൈവം മനുഷ്യരോട്‌ സംസാരിച്ചു എന്നും വെളിപാട്‌ വഴി മനുഷ്യരെ സന്മാര്‍ഗത്തിലേക്ക്‌ നയിച്ചു എന്നതും ഉള്‍ക്കൊള്ളാനാവാതെ വെയ്‌സ്‌ അജ്ഞേയവാദിയായിത്തന്നെ നിലകൊണ്ടു. ബെര്‍ലിനില്‍ തിരിച്ചെത്തി ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുശേഷം - ചില ആദ്യകാല മുസ്‌ലിംകളുടെ അനുഭവങ്ങളെ ഓര്‍മിപ്പിക്കും വിധം- വെയ്‌സിന്‌ അപൂര്‍വമായ ചില ആത്മീയാനുഭവങ്ങളുണ്ടായി. ഏതാണ്ട്‌ മുപ്പത്‌ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം ആ സംഭവങ്ങളെ അസദ്‌ ഇങ്ങനെ കുറിച്ചിട്ടു:
``1926 സപ്‌തംബറിലെ ഒരു ദിവസം ഞാനും എല്‍സയും ബെര്‍ലിനിലെ സബ്‌വേയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഉയര്‍ന്നവരുടെ കമ്പാര്‍ട്ടുമെന്റായിരുന്നു ഞങ്ങളുടേത്‌. എന്റെ മുന്നിലിരുന്ന വലിയ ബിസിനസ്സുകാരനെന്നു തോന്നിക്കുന്ന, നന്നായി വസ്‌ത്രം ധരിച്ച ആളില്‍ അവിചാരിതമായി എന്റെ ദൃഷ്‌ടി പതിഞ്ഞു. അക്കാലത്ത്‌ മധ്യയൂറോപ്പിലെ മിക്കയിടത്തും കാണുന്ന സമ്പന്നത അയാളിലുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്റെ എതിരായി ഇരുന്നയാളെപ്പോലെ കമ്പാര്‍ട്ടുമെന്റിലെ ഏറെപ്പേരും നന്നായി വസ്‌ത്രം ധരിച്ചവരും നന്നായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഞാനയാളുടെ മുഖത്തേക്കു നോക്കിയപ്പോള്‍ ഒരു സന്തോഷമുള്ള മുഖമായി എനിക്കു തോന്നിയില്ല. അദ്ദേഹം കേവല ദു:ഖിതനാണെന്നല്ല ഏറെ ദു:ഖിതനാണെന്നാണ്‌ എനിക്കു മനസ്സിലായത്‌. മാനസികമായി വേദനിച്ചിട്ടെന്നപോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളുടെയും വായയുടെയും അവസ്ഥ. പരുക്കനാവാനാഗ്രഹിക്കാതെ, ഞാനെന്റെ കണ്ണുകള്‍ തിരിച്ചു. അപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റടുത്ത്‌ ഉയര്‍ന്നവളെന്ന്‌ തോന്നിക്കുന്ന ഒരു വനിത ഇരിക്കുന്നത്‌ ശ്രദ്ധയില്‍പെട്ടു. അവളുടെ മുഖവും ദു:ഖസാന്ദ്രമായിരുന്നു. അവളെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിച്ച എന്തോ ഒന്ന്‌ അവള്‍ അനുഭവിക്കുന്നപോലെ... കമ്പാര്‍ട്ടുമെന്റിലെ മറ്റെല്ലാ മുഖങ്ങളും ഞാന്‍ ശ്രദ്ധിച്ചു. നന്നായി വസ്‌ത്രം ധരിക്കുകയും നന്നായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരുടെ മുഖങ്ങള്‍. അവരില്‍ ഏതാണ്ടെല്ലാവരും ദു:ഖം ഒളിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന ഭാവത്തിലാണെന്ന്‌ എനിക്ക്‌ തിരിച്ചറിയാനായി. ആ മുഖത്തിന്റെ ഉടമകള്‍ മുഖഭാവത്തെക്കുറിച്ച്‌ അശ്രദ്ധരാണെന്നും തോന്നി...
....എനിക്കുണ്ടായ തോന്നല്‍ ഞാന്‍ എല്‍സയോട്‌ പങ്കുവെച്ചു. മനുഷ്യപ്രകൃതം പഠിക്കുന്ന പരിചയമുള്ള ഒരു പെയിന്റിംഗുകാരിയെപ്പോലെ അവള്‍ ചുറ്റും സൂക്ഷ്‌മ നിരീക്ഷണം നടത്തി. എന്നിട്ടവള്‍ വിസ്‌മയത്തോടെ എന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞിട്ട്‌ പറഞ്ഞു: അതെ നിങ്ങള്‍ പറഞ്ഞത്‌ ശരിയാണ്‌. നരകപീഡനം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെയാണ്‌ അവരെ കാണുമ്പോള്‍ തോന്നുന്നത്‌. അവരില്‍ നടക്കുന്നത്‌ എന്താണെന്ന്‌ അവര്‍ക്കുതന്നെയും അറിയാമായിരിക്കുമോ?
അവര്‍ക്കതറിയില്ലെന്ന്‌ എനിക്കറിയാം. അല്ലെങ്കില്‍ അവര്‍ ജീവിതം ഇങ്ങനെ പാഴാക്കുമായിരുന്നില്ല. സത്യസന്ധമായ വിശ്വാസങ്ങളില്ലാതെ, സ്വന്തം ജീവിതനിലവാരം ഉയര്‍ത്തുക എന്ന ആഗ്രഹത്തിനപ്പുറമുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളില്ലാതെ, കൂടുതല്‍ സുഖസൗകര്യങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും സ്വാധീനവും നേടുക എന്നതിനപ്പുറമുള്ള പ്രതീക്ഷകളില്ലാതെ...
വീട്ടില്‍ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മുമ്പ്‌ വായിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഖുര്‍ആന്റെ ഒരു പ്രതി എന്റെ മേശപ്പുറത്ത്‌ തുറന്നു കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മാറ്റിവെക്കാനായി യാന്ത്രികമായി ഞാനതെടുത്തു. അടയ്‌ക്കുന്നതിന്‌ തൊട്ടുമുമ്പ്‌, മുന്നിലുള്ള പേജില്‍ എന്റെ ദൃഷ്‌ടി പതിഞ്ഞു. ഞാനതു വായിച്ചു:
``നിങ്ങള്‍ ശവകുടീരങ്ങള്‍ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നതുവരേക്കും പരസ്‌പരം പെരുമ നടിക്കുക എന്ന കാര്യം നിങ്ങളെ അശ്രദ്ധയിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. നിസ്സംശയം, നിങ്ങള്‍ വഴിയെ അറിഞ്ഞുകൊള്ളും. പിന്നെയും; നിസ്സംശയം; നിങ്ങള്‍ വഴിയെ അറിഞ്ഞുകൊള്ളും. നിസ്സംശയം; നിങ്ങള്‍ ദൃഢമായ അറിവ്‌ അറിയുമായിരുന്നെങ്കില്‍ ജ്വലിക്കുന്ന നരകത്തെ നിങ്ങള്‍ കാണുകതന്നെ ചെയ്യും. പിന്നെ തീര്‍ച്ചയായും നിങ്ങള്‍ അതിനെ ദൃഢമായും കണ്ണാല്‍ കാണുക തന്നെ ചെയ്യും. പിന്നീട്‌ ആ ദിവസത്തില്‍ സുഖാനുഭവങ്ങളെപ്പറ്റി തീര്‍ച്ചയായും നിങ്ങള്‍ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുക തന്നെ ചെയ്യും.'' (വി.ഖു 102:1-8)
``ഒരു നിമിഷം ഞാന്‍ നിശബ്‌ദനായി. ആ ഗ്രന്ഥം എന്റെ കൈയിലിരുന്ന്‌ വിറച്ചു എന്ന്‌ ഞാന്‍ കരുതുന്നു. എന്നിട്ട്‌ ഞാനത്‌ എല്‍സയ്‌ക്ക്‌ കൈമാറി. `ഇത്‌ വായിക്കൂ. നാം സബ്‌വേയില്‍ കണ്ടതിനുളള ഒരു ഉത്തരമല്ലേ ഇത്‌?'
``എല്ലാ സംശയങ്ങളും പെട്ടെന്നവസാനിപ്പിച്ച, നിര്‍ണായകമായ ഒരു ഉത്തരമായിരുന്നു ഇത്‌. എന്റെ കൈയില്‍ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ ദൈവിക ഗ്രന്ഥമാണെന്ന്‌ തീരെ സംശയത്തിനിടമില്ലാത്ത വിധം ഇപ്പോള്‍ ഞാനറിഞ്ഞു. പതിമൂന്ന്‌ നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കു മുമ്പ്‌ മനുഷ്യന്‌ അവതീര്‍ണമായ ഗ്രന്ഥമാണിതെങ്കിലും ഇത്ര സങ്കീര്‍ണവും യാന്ത്രികവും സങ്കല്‌പാതീതവുമായ നമ്മുടെ കാലത്തേക്കും വേണ്ടത്‌ ഇതില്‍ വ്യക്തമായുണ്ട്‌.
``എക്കാലത്തും ആളുകള്‍ക്ക്‌ അത്യാഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല്‍ മുമ്പൊരിക്കലും മറ്റുള്ളതൊന്നും കാണാനാവാത്ത വിധം സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങിക്കൂട്ടുക എന്നത്‌ ഇത്ര ശീലമായിരുന്നില്ല. കൂടുതല്‍ കൂടുതലായി കൗശലപൂര്‍വം നേടാനുള്ള അപ്രതിരോധ്യമായ ആഗ്രഹം, അതിനുള്ള ശ്രമം, ഇന്നലത്തേതിനേക്കാള്‍ അധികം ഇന്ന,്‌ ഇന്നത്തേതിനേക്കാള്‍ അധികം നാളെ... ആ വിശപ്പ്‌, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിനെ കാര്‍ന്നു തിന്നുന്ന, തൃപ്‌തിപ്പെടുത്താനാവാത്ത അവസാനിക്കാത്ത പുതിയ പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍: ``നിസ്സംശയം: നിങ്ങള്‍ ദൃഢമായ അറിവ്‌ അറിയുമായിരുന്നെങ്കില്‍'' (102:5)
``ദൂരെ അറേബ്യയില്‍ നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക്‌ മുമ്പ്‌ ജീവിച്ച കേവലം ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനമല്ല ഞാനീ കണ്ടത്‌. അദ്ദേഹം എത്ര ബുദ്ധിമാനായിരുന്നാലും, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റേതു മാത്രമായ ഈ ദാരുണ വേദന സ്വയം മുന്‍കൂട്ടി കാണുമായിരുന്നില്ല. ഖുര്‍ആന്റെ ശബ്‌ദം മുഹമ്മദ്‌ നബി(സ)യുടെ ശബ്‌ദത്തേക്കാള്‍ ഉന്നതമാണ്‌.......''
അതാണ്‌ വെയ്‌സിനെ മുസ്‌ലിമാക്കിയത്‌. ബെര്‍ലിന്‍ നഗരത്തിലെ ചെറിയ മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിനു മുമ്പില്‍വെച്ച്‌ ഇസ്‌ലാമാശ്ലേഷിച്ച അദ്ദേഹം പ്രവാചകനോടുള്ള ആദരവ്‌ സൂചിപ്പിക്കാനായി മുഹമ്മദ്‌ എന്നും, തന്റെ പഴയ പേരുമായി സാമ്യമുള്ള `സിംഹം' എന്നര്‍ഥമുള്ള അസദ്‌ ക്കുഎന്ന പദവും ചേര്‍ന്ന മുഹമ്മദ്‌ അസദ്‌ എന്ന പേര്‌ സ്വീകരിച്ചു. മറ്റു ചില നിര്‍ണായക തീരുമാനങ്ങളും അദ്ദേഹമെടുത്തു. ഇസ്‌ലാമാശ്ലേഷിച്ചതോടെ പിതാവുമായി അകന്നു, എല്‍സയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. പിന്നീട്‌ എല്‍സയും ഇസ്‌ലാമാശ്ലേഷിച്ചു. പത്രത്തിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. ശേഷം മക്കയിലേക്കുള്ള തീര്‍ഥാടനത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികമായ ദേശാടനത്തേക്കാള്‍ മാനസികവും വൈകാരികവുമായ മാറ്റങ്ങളാണ്‌ കൂടുതല്‍ പ്രധാനപ്പെട്ടത്‌. സാമ്പ്രദായികാര്‍ഥത്തിലുള്ള,കുപാശ്ചാത്യപരിപ്രേക്ഷ്യത്തിലുള്ള മതമായിരുന്നില്ല, എക്കാലത്തേക്കുമുള്ള ജീവിതപദ്ധതിയായിരുന്നു അസദിന്‌ ഇസ്‌ലാം. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്‌ അനുയോജ്യമായ രീതിയില്‍ പ്രായോഗിക ഗൈഡായാണ്‌ അസദ്‌ ഇസ്‌ലാമിനെ കണ്ടത്‌. ``പൂര്‍ണതയുള്ള ഒരു ആര്‍കിടെക്‌ചറെന്ന പോലെയാണ്‌ എനിക്കു മുന്നില്‍ ഇസ്‌ലാമുള്ളത്‌. അതിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും പരസ്‌പരം യോജിക്കുന്നതും താങ്ങായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതുമാണ്‌. എന്തെങ്കിലും അപര്യാപ്‌തതയോ അമിതത്വമോ ഇസ്‌ലാമിനില്ല. അതിന്റെ ഫലമാണ്‌ തീര്‍ത്തും സന്തുലിതമായ ഇസ്‌ലാമിന്റെ ഘടന.''
മക്കയിലെത്തിയതിന്‌ ഒമ്പതു ദിവസത്തിനുശേഷം അസദിന്റെ ജീവിതം വല്ലാതെ മാറി. പെട്ടെന്നുള്ള എല്‍സയുടെ മരണം,കുലളിതമായ ഒരു സെമിത്തേരിയില്‍ ഖബറടക്കം. മക്കയിലെ താമസത്തിനിടെ യാദൃച്ഛികമായി ഫൈസല്‍ രാജകുമാരനെ പള്ളിയിലെ ലൈബ്രറിയില്‍വെച്ച്‌ കണ്ടുമുട്ടിയത്‌, ശേഷം ആധുനിക സുഊദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപകനായ അബ്‌ദുല്‍അസീസ്‌ ആലുസ്സുഊദിനെ സന്ദര്‍ശിക്കാനുള്ള ക്ഷണം. ഈ ക്ഷണം പിന്നീട്‌ ദിവസവും രാജാവിനെ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നതിലേക്കും രാജാവ്‌ അസദിന്റെ അറിവിനെയും ആത്മീയബോധത്തെയും കൂര്‍മബുദ്ധിയെയും പ്രശംസിക്കുന്നതിലേക്കും നയിച്ചു.
മക്കയിലും മദീനയിലുമായി ഏതാണ്ട്‌ ആറു വര്‍ഷം അസദ്‌ ചെലവഴിച്ചു. അക്കാലഘട്ടത്തില്‍ അറബിഭാഷ, ഖുര്‍ആന്‍, ഹദീസ്‌, ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രം എന്നിവ അസദ്‌ പഠിച്ചു. ഈ പഠനങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ പറയുന്നതിലേക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചു: ``ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ പ്രതിഭാസമെന്ന നിലയില്‍ മനുഷ്യസമൂഹത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്ന ഏറ്റവും മഹത്തായ ചാലകശക്തി - മുസ്‌ലിംകള്‍ക്ക്‌ ഇപ്പോഴത്തെ എല്ലാ ന്യൂനതകളും ഉണ്ടായിരിക്കെത്തന്നെ - ഇസ്‌ലാമാണെന്ന്‌ എനിക്കു ദൃഢമായി ബോധ്യമായി രിക്കുന്നു.'' അന്നു മുതല്‍ ജീവിതാന്ത്യംവരെ മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തിന്റെ നവീകരണമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൗത്യം. ഹീ ബ്രു-അരമ്യ ഭാഷകളുമായുള്ള പരിചയം ക്ലാസിക്കല്‍ അറബി പഠിക്കുന്നതിന്‌ അദ്ദേഹത്തിന്‌ വളരെ പ്രയോജനപ്പെട്ടു. വിപുലമായ യാത്രകളും ബദവികളും അല്ലാത്തവരുമായ അറബികളുമായുള്ള അടുപ്പവും അറബിഭാഷാ പഠനത്തിന്‌ കൂടുതല്‍ പ്രയോജനപ്രദമായി.
കൂടുതല്‍ കിഴക്കുള്ള മുസ്‌ലിംകളുടെ സംസ്‌കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചു പഠിക്കുന്നതിനായി 1932ല്‍ അസദ്‌ അറേബ്യയില്‍ നിന്നും ഇന്ത്യയിലെത്തി. ഇന്ത്യയില്‍ വെച്ച്‌ തത്വചിന്തകനും കവിയും പാകിസ്‌താന്റെ ആത്മീയ ജനയിതാവുമായ മുഹമ്മദ്‌ ഇഖ്‌ബാലിനെ കണ്ടുമുട്ടി. ഭാവിയില്‍ രൂപപ്പെടുന്ന ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്‌ട്രത്തിന്റെ ബൗദ്ധികമായ അടിത്തറകള്‍ക്ക്‌ വ്യക്തത നല്‌കുന്നതിനായി അസദിന്റെ സഹായം ഇഖ്‌ബാല്‍ തേടി. ആധുനിക മുസ്‌ലിംകള്‍ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെ കുറിച്ചുള്ള പ്രബന്ധത്തിന്‌ അസദ്‌ വൈകാതെ തന്നെ ഇഖ്‌ബാലിന്റെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. എന്നാല്‍ 1939ല്‍ രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്‌ വിലങ്ങുവീണു. 1938ല്‍ ഓസ്‌ട്രിയ ജര്‍മനിയോട്‌ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷം അസദ്‌ ജര്‍മന്‍ പാസ്‌പോര്‍ട്ട്‌ വേണ്ടെന്നുവെച്ച്‌ ഓസ്‌ട്രിയന്‍ പൗരനായിത്തന്നെ തുടരാന്‍ തീരുമാനിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, യുദ്ധം തുടങ്ങി രണ്ടാമത്തെ ദിവസം തന്നെ ബ്രിട്ടന്‍ `ശത്രുപക്ഷത്തെ' പൗരനായിക്കണ്ട്‌ അസദിനെ തടങ്കലിലാക്കി. 1945 വരെ തടവുജീവിതം നീണ്ടുനിന്നു. അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെട്ട 3000 യൂറോപ്യന്‍കാരില്‍ ഭൂരിഭാഗവും നാസി അനുഭാവികളായിരുന്നു. അസദ്‌ മാത്രമായിരുന്നു ഏക മുസ്‌ലിം.
1947ല്‍ പാകിസ്‌താന്റെ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം അസദ്‌ പാകിസ്‌താനിലേക്കു പോയി. പുതിയ രാജ്യത്തിന്‌ ബൗദ്ധിക അടിത്തറ രൂപപ്പെടുത്തേണ്ട ദൗത്യം ഗവണ്‍മെന്റ്‌ അസദിനെ ഏല്‌പിച്ചു. പിന്നീടദ്ദേഹം ആ രാജ്യത്തിന്റെ മിഡില്‍ ഈസ്‌റ്റ്‌ ഡിവിഷന്‌ നേതൃത്വം നല്‌കുന്നതിനായി പാകിസ്‌താന്‍ വിദേശകാര്യ വകുപ്പിലേക്ക്‌ മാറ്റപ്പെട്ടു. മുസ്‌ലിം രാജ്യങ്ങളുമായുളള പാകിസ്‌താന്റെ ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തിയ അദ്ദേഹം തന്റെ ആത്മകഥയായ മക്കയിലേക്കുള്ള പാത എഴുതുന്നതിനായി 1952ല്‍ രാജിവെക്കുന്നതുവരെ ഐക്യരാഷ്‌ട്രസഭയില്‍ പാകിസ്‌താന്റെ സ്ഥാനപതിയായിരുന്നു.
ഈ പുസ്‌തകത്തിന്റെ രചനക്കുശേഷം 1955ല്‍ ന്യൂയോര്‍ക്കു വിട്ട അദ്ദേഹം ഒടുവില്‍ സ്‌പെയിനില്‍ താമസമാക്കി. അപ്പോഴും എഴുത്ത്‌ നിര്‍ത്തിയില്ല. 80-ാം വയസില്‍,കുപതിനേഴു വര്‍ഷത്തെ പരിശ്രമത്തിനുശേഷം, തന്റെ ജീവിതസ്വപ്‌നമായിരുന്ന ഖുര്‍ആന്‍ വിവര്‍ത്തനവും വ്യാഖ്യാനവും പൂര്‍ത്തിയാക്കി. 1992 ഫെബ്രുവരി 23ന്‌ മരണപ്പെടുന്നതുവരെ ഇസ്‌ലാമിക സേവനത്തില്‍ അദ്ദേഹം വ്യാപൃതനായി.
വിവ. സിദ്ദീഖ്‌ ചിറ്റേത്തുകുടിയില്‍